AKANT - roślina ozdobna sadzona w parkach i ogrodach od czasów starożytnych. Akant, a głównie jego liście stały się motywem dekoracyjnym w elementach architektury, a także meblarstwie. Motyw akantu wykorzystywany był w starożytności, następnie w renesansie, baroku, rokoko i klasycyzmie.
ART DECO - styl w sztuce występujący w Europie w latach 1919 - 1939. Charakteryzował się zgeometryzowaniem, poszukiwaniem piękna w funkcji przedmiotu użytkowego, żywą i jasną kolorystyką.
BAROK - styl w sztuce występujący w Europie od końca XVI wieku do XVIII wieku. Nazwa barok prawdopodobnie pochodzi od słowa barocco, co oznacza po portugalsku perłę o nierównych kształtach.
CLAW AND BALL - zakończenie nóg mebla w kształcie łapy lub szponów zwierzęcych (lwa, orła itp.) trzymających kulę; rozpowszechnione głównie w 1 poł. XVIII w. w Anglii. (2)
CHIPPENDALE - Thomas Chippendale ( 1718-1799) zyskał wielką sławę dzięki wydanemu w Londynie w 1754 roku podręcznikowi, w którym zostało zaprezentowanych wiele projektów mebli. W połowie wieku wykonywał sprzęty inspirowane sztuką chińską, zdobione zwieńczeniami w kształcie pagody, kratownicy, motywów bambusowych. Meble do siedzenia, w których się specjalizował, w większości miały kabriolowe nogi z wydatnymi kolanami, wyściełane lub wypłatane siedziska oraz ażurowe oparcia z motywem plecionki wstęgowej. Wykorzystywał do dekoracji także motywy gotyckie. Chippendale nadał wielu meblom formę nie tylko zgodną z epoką, w której tworzył, ale i tak funkcjonalną, że pozostały niezmienione do danie dzisiejszego. (2)
FORNIROWANIE - technika polegająca na oklejaniu elementów drewnianych cienkimi płatami drewnianymi, zwanymi okleiną lub fornirem, w celu ich uszlachetnienia bądź dekorowania. (2)
INKRUSTACJA - technika zdobnicza stosowana w meblach i w okładzinach ściennych, polegająca na wykładaniu ornamentów, scen figuralnych itp. różnymi materiałami ( metale, kość słoniowa, szylkret, emalia, masa perłowa, kamienie), które wtapia się w podłoże lub układa na powierzchni. (2)
INTARSJA - technika zdobnicza głównie w meblarstwie. Polega na zdobieniu powierzchni drewnianych wzorami lub obrazkami wykonanymi za pomocą innych gatunków drewna. Intarsją zdobione są m.in.: blat stołu lub stolika, blat ławy, fronty mebli takich jak: komoda, szafa, witryna, kredens, biblioteka.
KABRIOLOWE NOGI - gięte nogi krzeseł, foteli i innych mebli, wyprofilowane na kształt litery "S". Popularne w okresie rokoka.
LUDWIK XV - zwany Ukochanym, król Francji w latach 1715 - 1774, z dynastii Burbonów.
MIEDŹ- Jest to metal koloru ceglastoczerwonego. Miedź zaliczana jest do grupy metali półszlachetnych. Jest dość oporna chemicznie.
MOSIĄDZ - stop miedzi i cynku, zawiera do 40 % cynku, może również zawierać dodatki innych metali takich jak: ołów, żelazo, aluminium, chrom, cyna, krzem. Mosiądz ma barwę złotą. Przedmioty wykonane z mosiądzu są odporne na korozje i wodę, są wytrzymalsze od brązu.
ONYKS - odmiana agatu posiadająca równoległe ułożenie warstw, na przemian białej i czarnej, a także zielonej i białej.
PLATER - przedmiot wykonany z metalu, pokryty (platerowany) cienką warstwą metalu szlachetniejszego np. srebra - dla ozdoby, połysku, blasku lub w celu zabezpieczenia przed matowieniem i ochrony przed korozją.
ROKOKO - styl w sztuce występujący w Europie w latach ok. 1720-1790. Rokoko uważane jest czasem za ostatnia fazę baroku. Styl rokokowy najsilniej rozwinął się we Francji i związany był przede wszystkim z życiem dworskim. Jego rozkwit nastąpił za panowania Ludwika XV
SECESJA - styl w sztuce występujący w Europie pod koniec XIX wieku i na początku wieku XX. Styl ten nazywany jest również Art Nouveau (we Francji), Jugendstil lub Sezessionstil ( w Niemczech ). Cechy charakterystyczne secesji: płynne, faliste linie, wykorzystywanie motywów roślinnych i zwierzęcych ( np. wijące się łodygi i liście, lilie, ważki ), asymetria, barwy pastelowe.
STYL KOLONIALNY - Na początku XVIII wieku Amerykanie zaczęli odnajdywać własną, niezależną od starego świata, tożsamość narodową, czego wyrazem stał się m.in. amerykański dom kolonialny. Cechy stylu kolonialnego: proste meble wykonane zwykle z dębu, cisu lub drewna owocowego, brak zbędnych przedmiotów. Meble z tego okresu cechowały się pewnym wyrafinowaniem oraz pięknym wykonaniem. Wiele sprzętów wytwarzano według wzorów angielskich, które w większości wyszły już w Anglii z mody. Wzory te znaczne upraszczano, a poza tym w różnych częściach kraju otrzymywały różną formę w zależności od tego, jakim drewnem dysponowano w okolicy.(3)
STYL LUDWIKA XV - Za rządów Ludwika XV barok ustąpił miejsca bardziej frywolnemu rokoku. Meble w stylu Ludwika XV przeznaczone były dla bardziej intymnych pomieszczeń, o mniejszych rozmiarach, nabrały nowego znaczenia w dekoracji wnętrz. Stały się bardzo różnorodne. Pojawiło się wiele sprzętów różnego przeznaczenia. Stoliki dziennego użytku, stoliki nocne, stoliki do robótek ręcznych, do gry, do pracy, komody, kątówki, a także fotele, foteliki, kanapy i sofy o najdziwniejszych kształtach.
SZEZLONG - typ mebla powstały w 1 poł. XVIII w. we Francji ( chaise - "krzesło", longue - "długi") w formie fotela o przedłużonym siedzisku, umożliwiającym położenie nóg. (2)
TIFFANY - Louis Comfort Tiffany (18.02.1848 - 17.01.1933) artysta pochodzący z Ameryki, tworzył głównie wyroby ze szkła, a także biżuterię. Przedmioty te wykonywał w stylu secesji. Znane i cenione są witrażowe lampy Tiffany oraz wazony często przypominające kształtem kwiaty.
WITRYNA - najsłynniejszy mebel holenderski, wywodzi się prawdopodobnie od kabinetu. Składa się z podstawy w formie komody oraz nastawy z oszklonymi drzwiczkami i bocznymi ściankami. (2)
ŻARDINIERA - stolik lub półka z cynowym pojemnikiem zamiast blatu, w którym umieszczano rośliny doniczkowe. Żardiniera popularna była we Francji od 2 połowy XVIII w.
Bibliografia: 1. "Meble XVIII wieku", Wyd. Amber 1996r. 2. "Meble XVIII wieku", Małgorzata Korżel-Kraśna. Muzeum Narodowe we Wrocławiu. Wrocław 2004 3. "Stylowe wnętrza", Judith i Martin Miller, Wyd. Arkady, Warszawa 2006
|